Periode 1960-1970
Organisatorische zaken
Activiteiten - Sfeer
Organisatorische ontwikkelingen - Activiteiten - Sfeer en onderlinge omgang

Begin jaren 60

Directeur Minnema

Hij stimuleerde van meet af aan de groei van het leerlingenaantal.
Zo plaatste hij een advertentie in een Surinaams blad, in de tijd dat er nog nauwelijks Surinamers in Nederland woonden! Het had wel succes. Er kwa



J. Minnema


Minnema:

'In begin jaren 60 voltrok het schoolleven zich nog volgens vaste patronen en de gezagsverhoudingen waren nog onaangetast'
In de beginjaren 60 speelde nog niet het ter discussie stellen van gezag.

Problemen

Er waren andere problemen, als het 'moeten trouwen' van leerlingen, het  verzuimen van lessen, het 'wegsturen van leerlingen bij lessen'.

In het tabsvenster meer over de sexuele voorlichtingsbijeenkomsten en over hoe Minnema de problemen rond het (niet) bijwonen van lessen benaderde.

  • Voorlichting over sex
  • Bijwonen van lessen
  • Tabblad 4

In 1961 werden er voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd voor ouders en leerlingen.
Aanleiding was dat enkele leerlingen de opleiding niet konden afmaken omdat ze ' moesten trouwen'. Dokter Dupuis kwam vele keren lezingen geven.
Het slapen tijdens werkweken was een probleem.
Eind jaren 60 verdween dit probleem. De maatschappij was toen veranderd, ook door de komst van de anticonceptiepil.

 

Voorlichtings- bijeenkomsten met

dokter Dupuis

(klik voor site over Dupuis)

Minnema over de 3 verschillende verwachtingen bij het 'uit de les sturen' van een leerling:

De leraar verwachtte van de directeur een strafmaatregel.

De directeur - Minnema zelf - verwachtte van de leraar dat deze zijn eigen boontjes zou kunnen doppen.

En de leerling verwachtte dat hij meer vrijgelaten zou kunnen worden.


Te laat komen in de les vond Minnema wel erg omdat dat de les verstoort.

Verzuimen echter verstoort de lessen niet. Dus daar kan de directeur niets aan doen.
In de praktijk legde Minnema in sommige gevallen de verantwoordelijkheid voor het al dan niet volgen van de lessen bij de leerlingen/ studenten zelf.

Problemen mbt bijwonen van lessen:

 

• Uit de les gestuurd    worden.

 

 

 

• Te laat komen bij    de les.

 

• Verzuimen.

 

 

Beginjaren: sexproblematiek - Verzuimen van/ te laat komen bij lessen...

men enkele Surinaamse leerlingen.

Godsdienstig karakter van de school

xxLeraren in 1962
  • Opening van elke schooldag tijdens de eerste les door het zingen van een geestelijk lied; het lezen van een Schriftgedeelte en het uitspreken van een gebed.

  • Elke docent moest lid zijn van de Hervormde Kerk.
    Dit was echter bij niet iedereen het geval. Zeker later, eind jaren 60, niet.

  • Vieringen De wekelijkse en met Kerst, Pasen en aan het begin- en eind van het schooljaar

  • Godsdienstlessen volgen

 

Godsdienstige identiteit van de leerlingen



Bert Cornelis

 

Verschillen tussen leerlingen

De verschillen in godsdienstige identiteit van leerlingen, bleek vooral in de godsdienstlessen van godsdienstdocent Van Tent. Hij was van mening dat je niet altijd alles in de Bijbel letterlijk hoefde op te vatten. Dit leidde tot emotionele reacties bij met name orthodoxe leerlingen.
Zie tabsvenster, waarin ook over de vieringen wordt gesproken.....

  • Vieringen
  • Identiteitsverschillen leerlingen
  • Tabblad 4

 

Bert Cornelis over hoe sommige leerlingen stonden tegenover de vieringen.

 

 

Bert Cornelis over de emotionele reacties tijdens godsdienstlessen van de docent Van Tent.

 

Oud-leerling over vieringen en over verschillende godsdienstige kijk van leerlingen

De  verbouwing en uitbreiding van de HKS in 1961-1963

xx Door de toename van het aantal leerlingen moest het gebouw worden uitgebreid.

Een nieuwe vleugel werd gebouwd, op de plaats van het pand op nummer 29, die daartoe werd gesloopt. In deze vleugel kwam een tweede trappenhuis en drie lokalen. In de kelder een handenarbeid lokaal.

En een nieuwe verdieping boven op het gebouw waarin de kantine met dakterras (zie foto) en het lokaal, genaamd 'derde leerkring'.
In de kantine werkte mevrouw Smit.

Daarnaast nog een vernieuwd natuurkunde practicumlokaal.

Binnen- en buitenschoolse activiteiten

xx   xx

Er waren er vele, zoals ...

de jaarlijkse grote schoolavond met cabaret, de buiten-en binnen sportdagen, de kerst- en paasviering, culturele avonden en manifestaties aan het begin en eind van het schooljaar.

 

  • Ruud Kruse over de sportdagen
  • Tabblad 2

Ruud Kruse, docent lichamelijke opvoeding over de sportdagen.

Er waren binnen- en buitensportdagen.

 

Docent lichamelijke opvoeding over binnen- en buitensportdagen

Sfeer op de HKS - Vormingsweken - Discussies over maatschappelijke kwesties

Er was een 'losse sfeer' op de kweekschool. Er werd volop gediscussieerd zeker in het jaar van de derde leerkring over wat er in de samenleving speelde, zoals over het feminisme.

De omgang tussen de docenten en leerlingen werd als goed ervaren, zeker tijdens de vormingsweken die op "Kerk en Wereld" te Driebergen werden gehouden.
Beluister oud-leerling Bert Cornelis hierover in het tabsvenster hieronder....


Ook werd er een werkweek in het kader van Europese integratie in Duitsland gehouden. Deze vond plaats in 1962 op iniatief van de pedagogiekdocent W. ter Horst.

  • Sfeer en onderlinge omgang
  • Maatschapp. discussies
  • Over Ter Horst
  • Tabblad 3

 

Oud-leerling Bert Cornelis (HKS: 1959-1964) vertelt over de sfeer op de HKS en over de omgang tussen de docenten en de leerlingen.

Met name tijdens de vormingsweken in "Kerk en Wereld' gingen docenten en leerlingen goed met elkaar om.

 

 

 

 

Oud-leerling Bert Cornelis over de gelegenheid volop te discussiëren, zeker in het laatste leerjaar, de derde leerkring.

 

 

Oud-leerling Mario Kramer vertelt over de diversiteit van de docenten.

Pedagogiekdocent Wim ter Horst, ging zonodig met leerlingen naar buiten om even iets uit te vechten. Letterlijk...

 

 

Oud-leerlingen Bert Cornelis en Mario Kramer vertellen...
xx

Het OOP, ondersteunend onderwijs personeel

De hr Stekelenburg deed de administratie, waaronder die van de salarissen en de vakbudgetten.
Kalkman was de amanuensis en Van Zwol de conciërge.

  • Ruud Kruse
  • Tabblad 2

Ruud Kruse, docent lichamelijke opvoeding vertelt over Stekelenburg, de administrateur en over de conciërge Van Zwol.

Van Zwol waste de auto van directeur Minnema met Vim.

En hij werd later in de 'ludieke bezetting' in 1969 overmeesterd en 'monddood' gemaakt.
(zie verderop op deze pagina onder 'het jaar 1969 op de HKS'.)

 

Over de administrateur, de conciërge en de amennuensis


Eind jaren 60 - protest - roep om inspraak

Maatschappelijke ontwikkelingen - Wankelend gezag op vrijwel ieder terrein

Protest in de jaren 60 - 'Happenings' - Provobeweging

De 'happenings' rond het Lieverdje georganiseerd door Jasper Grootveld op het Spui in Amsterdam, tartten het gezag. Hij was o.a. anti-rook-activist. Meer over hem zie Wikipedia en 'Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis.
Het bevoegd gezag voelde zich uitgedaagd en liet de politie de 'happenings' uit elkaar slaan, wat in feite de volgende alleen maar aanwakkerde. Deze actie en reactie vonden ook plaats bij de acties van de provobeweging, die daarna opkwam.

Klik op de foto hiernaast om het filmpje "Protest in de jaren 60" te zien..

Provo Roel van Duyn in 1966: "..wat wij willen is: de jongens van de straat bewust tot een opstandige macht maken die tegen de maatschappij gaat knokken". Meer, zie Wikipedia.

Verder waren er demonstraties tegen de oorlog die de VS in Vietnam voerde.
Ook in het onderwijs waren er protesten tegen het gezag. Bij universiteiten tegen het autoritaire handelen van hoogleraren. Zo werd het Maagdenhuis, het bestuurscentrum van de Universiteit van Amsterdam enige tijd bezet.

Op de HKS - leerlingen kregen de ruimte van de directeur - roep om democratisering

Minnema betrok zoveel mogelijk de leerlingen bij de gang van zaken in de school.
Tijdens het 60jarig jubileum in 1967 kregen leerlingen de gelegenheid een hele feestweek te organiseren. Er werd ondermeer een cabaretvoorstelling gegeven en het toneelstuk "Aan de kleur van de zon" geschreven en geregisseerd door de leerling Rob Woortman opgevoerd.

  • Rob Woortman over de sfeer en de jubileumfeestweek
  • Tabblad 3

 

 

Oud- leerling Rob Woortmen vertelt hoe hij de sfeer op de HKS toen hij daar leerling was als bijzonder en vrij heeft ervaren.

Het jubileumfeest in 1967 mocht hij met andere leerlingen helemaal organsieren.

Later van 1971 tot 1987 is Rob Woortman docent Nederlands geweest aan de HPA en na de fusie in 1984 aan de 'afbouw van de HPA'.

Oud-leerling Rob Woortman over de HKS en de vele mogelijkheden die er toen al waren

Onder Minnema's leiding werd de leerlingenvereniging een belangrijk onderdeel van de organisatie.
De aandacht van Minnema was vooral gericht op leerlingen en 'kon veel van hen verduren'. En hij was er trots op dat er onder hen zich allerlei "vogels van diverse pluimage" bevonden.

Het bestuur en sommige docenten daarentegen zagen vooral negatieve verschijnselen, als het 'dragen van lange haren', de populariteit van popmuziek en het 'zich onafhankelijk opstellen'. Zij beschouwden die als uitvloeisel van normvervaging. Ook vonden sommige bestuursleden het cabaret en toneelstukken tijdens het 60 jarig jubileumfeest grof en onfatsoenlijk.
Toch was, volgens Minnema, het bestuur wijs en begripsvol en liet ons in feite grotendeels onze weg op de school zelf zoeken, vooral met betrekking tot de steeds feller wordende roep om democratisering.
In het tabsvenster vertelt oud-leerling Roel Kingma, die destijds een hoofdrol vervulde in het democratiseringsproces...

  • Roel Kingma over hoe democratisering werd gezien
  • Tabblad 4

 

Roel Kingma, oud-leerling-student van 1965-1970, die een hoofdrol speelde in het democratiseringsproces.

Minnama gaf alle ruimte, maar verschillende docenten moesten er - in eeste instantie- niets van hebben. Ook het bestuur niet.

 

Oud-leerling Roel Kingma over het democratiseringsproces

De HKS, 'Hervormde Kweekschool' wordt HPA, 'Hervormde Pedagogische Akademie'

Door de invoering van de onderwijswet - 'de Mammoetwet' genoemd werden de kweekscholen pedagogische akademies en werden de leerlingen studenten genoemd.


Het jaar 1969 op de HKS - Eis van democratisering - Ludieke 'bezetting'

xx

De docent Van der Horst

Het jaar 1969 was een jaar van activiteit

Een actiecomité voerde in het voorjaar op ludieke wijze onder toestemming van de directeur Minnema een 'bezetting' van de HPA uit. Het doel ervan was de democratisering onder de schoolbevolking aan de orde te stellen.
In het tabsvenster hieronder vertelt Roel Kingma, één van de actiecomitéleden van toen over deze ludieke actie....

  • Roel Kingma over de 'bezetting'
  • Foto's
  • Tabblad 3

 

Roel Kingma, destijds één van de drie iniatiefnemers van de ludieke bezetting in 1969.

 

xx   xx

Linker foto: de conciërge Van Zwol wordt 'monddood' gemaakt.

Rechter foto: De secretaresse Emmy Vastenhout was solidair met de staking

Een iniatiefnemer van destijds vertelt over deze actie

December 1969 - Oprichting van de Akademieraad

xx

Er werden discussiedagen over democratisering gehouden, waarbij de destijds zeer bekende politiek activistische leider Ton Regtien uit de studentenbeweging werd uitgenodigd om te spreken.
Op de foto hiernaast spreekt de directeur Minnema en Ton Regtien zit op het podium.

De Akademieraad werd op de HPA in december 1969 opgericht.
Zij bestond voor de helft uit studenten en voor de andere helft uit docenten, inclusief de directie en niet-docerend personeel
Over alle zaken werd besloten en de stem van ieder lid woog even zwaar.
Hoewel... er was wel één 'ontsnappingsclausule', zie het tabsvenster hieronder

 


Oud-leerling Roel Kingma, voorvechter van democratisering en oud-docent Piet Mantel, destijds de voorzitter van de Akademieraad vertellen... Van het deelnemen aan de akademieraad leerde je ook veel, volgens student-lid Jan Franssen , die later een uitvoerige politieke carrière kreeg.

  • Voorzitter Piet Mantel
  • Student Jan Franssen
  • Ontsnappingsclausule
  • Ruud Kruse
  • Tabblad 4

 

De voorztiiter van destijds Piet Mantel vertelt over de Akademieraad.

De vergadering was niet gauw afgelopen

xx

 

 

Piet Mantel vertelt...

Over het student-lid van de Akademieraad Jan Franssen, die later o.a. Tweede Kamerlid voor de VVD werd.

 

Er was één ontsnappingsclausule met betrekking tot het beslissingsrecht van de Akdamieraad:

Indien de besluiten van de Akademieraad strijdig zijn met de taakomschrijving van de directeur kan hij zo'n besluit naast zich neer leggen, zich beroepend op het Bevoegd Gezag, het Bestuur

 

 

De ontsnappingsclausule van het beslissingsrecht van de Akademieraad

Ruud Kruse, docent lichamelijke opvoeding over de inspraak van studenten.

In de vaksecties zaten studenten, die meepraten over de vakinhoud.

In de akademieraad was de situatie wel hilarisch.
Zo had een docent drie stemmen.

 

De voorzitter van de akademieraad Piet Mantel vertelt...

De vaksecties

Deze vakgroepoverleggroepen bestonden ook uit de helft uit studenten en voor de andere helft uit docenten. Ook hier goldt dat iedere stem even zwaar woog.
De taak van de sectie was om alle beslissingen te nemen ten aanzien van het vak zoals opkomst regelingen, leerplannen en toetsing.
En aan de akademieraad werden de besluiten vervolgens ter goedkeuring voorgelegd.

Meer nieuwe instellingen in 1969

  • 'Adviseur schoolleven'. Piet Mantel vervulde deze funtie.
  • Arbitrageraad voor problemen rond toetsing.
  • Instellen van begeleidingsteams en de 'Coördinator praktische oefening'.
    Meer hierover zie 'Onderwijs aan de opleiding in de jaren 60'

Weggestuurde studenten van de KPA in Beverwijk op de HPA opgenomen

Conflicten tussen studenten en de leiding van de Katholieke Pedagogische Akademie in Beverwijk over de gang van zaken op de akademie liepen uit de hand. Een aantal studenten werden verwijderd, waarop studenten de akademie bezetten. De studentenactiegroep richtte een eigen "Alternatieve Pedagogische Akademie", de APA op.

Andere akademies in het land werd gevraagd om de verwijderde studenten op te nemen.
De directeur van de HPA, Minnema heeft een groot deel van hen toegelaten tot de HPA.

Tijdens de strubbelingen in Beverwijk, demonstreerden ook HPA studenten, waaronder Roel Kingma voor de APA studenten. 
Open de tab 'Over de demonstratie' in het tabsvenster, hieronder om zijn ervaringen te beluisteren...


Toen de APA studenten toegelaten werden tot de HPA, werd er door sommigen van de HPA wel gevreesd voor moeilijkheden. Echter zij bleken prettige, hardwerkende studenten.
Luister naar het verhaal van oud-docente Aaltje Knoop, waarin ze vertelt over haar eerste jaren als docente en over de opgenomen APA studenten, waaronder de actieleider Jan Dobber. Open de tab 'Oud-docentes over o.a. de APA studenten'.

  • Over de demonstratie
  • Oud-docentes over o.a. de APA studenten
  • Ruud Kruse
  • Tabblad 4

 

Oud-student Roel Kingma heeft meteen binnen de HPA gesproken over opname van de APA studenten, die door de Katholieke Pedagogische Akademie waren weggestuurd.

Roel vertelt verder over een demonstratie in Amsterdam voor de Beverwijkse studenten.

 

In het voormalig HKS-HPA gebouw haalt oud-docente Aaltje Knoop herinnering op aan de eerste jaren van haar docentschap aan de HPA.

Zij vertelt over de APA studenten die op de HPA werden opgenomen en vond hen goede serieuze studenten.
Ook oud-docente Ineke Kraaijeveld vond hen heel goede toekomstige onderwijzers.

 

Ruud Kruse, docent lichamelijke opvoeding over de APA studenten.

Directeur Minnema haalde hen binnen met de bijbelse spreuk 'in het huis zijn vele woningen' en we 'hebben vogels van diverse pluimage'

Ze werden soms 'voorgetrokken' wat wrevel opleverde voor de 'autochtone' HPA studenten.

Oud-leerling over demonstratie en oud-docentes over begin als docente en over de APA studenten

 

Organisatie- Activiteiten - Sfeer © Disclaimer