Periode 1945 - 1960
Overzicht
De HKS in 1945 tot 1960

De eerste na-oorlogse jaren

Élan van eenheid, opbouw en vernieuwing na de bevrijding - De verzuiling blijft toch

Na de bevrijding heerste er In de Nederlandse samenleving een élan van eenheid. Men wilde 'er samen tegenaan gaan' en het land weer opbouwen.

verzuiling
bron: www.isgeshiedenis.nl

De verzuiling van de samenleving werd als 'verouderd' gezien door enkele vrijzinnig-christelijke politieke groeperingen die samen met de S.D.A.P. ('Socialistisch Democratische Arbeiders Partij') de PvdA ('Partij van de Arbeid') oprichtten. Dit wordt de 'doorbraak' genoemd.

Echter de verzuiling bleef gehandhaafd. De tegenstellingen tussen de PvdA en de traditionele christelijke politieke partijen - KVP, ARP en CHU - verdwenen niet en werden zelfs sterker.

De HKS kwam weer tot bloei

Het aantal leerlingen nam sterk toe. Mede vanwege de goede naam die de HKS vanwege haar rol in de oorlog had veworven.

Initiatief tot onderwijsvernieuwing vanuit de HKS

xx

Onderwijsvernieuwing

Vanuit de HKS kwam er een iniatief tot vernieuwing van het onderwijs. Er weden bijeenkomsten georganiseerd voor leerkrachten bij het christelijk onderwijs te Amsterdam en omstreken. De pedagogen J.W. van Hulst en IJ van der Molen bepleitten ondermeer invoering van 'projectonderwijs'.
En de kweekschool zou weer een 'vakschool' moeten zijn, meer gericht op de 'praktijk'.
Meer informatie hierover, zie meer....

Het pedagogisch klimaat binnen het protestants-christelijk onderwijs

xx

Pedagogische visies van de hoogleraren Kohnstamm en Waterink

De pedagogen Kohnstamm en Waterink verkondigden binnen de protestantse zuil elk een verschillende zienswijze op wat opvoeding behoort te zijn. Kohnstamm legde meer de nadruk op persoonlijksvorming in de opvoeding. Waterink vond het overbrengen van vaste, bovenpersoonlijke normen in de opvoeding van groot belang. Kohnstamm was hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en Waterink hoogleraar aan de Vrije Universiteit.

De HKS pedagogen Van der Molen en Van Hulst

Dit verschil in visie werd ook enigszins weerspiegeld in de enigszins verschillende aanpak van de twee pedagogen verbonden aan de HKS.
Van der Molen was afgestudeerd bij Kohnstamm en Van Hulst bij Waterink. Wel bleven zij goed samenwerken, zoals bij het boven vermelde onderwijsvernieuwings-iniatief.

Meer informatie hierover, zie meer....

De opleiding in de jaren 50

Van der Molen en de botanische schooltuin

Van de Molen gaf naast pedagogiek ook geschiedenis en biologie.
Hij heeft van de schooltuin, achter de school een echte botanische tuin gemaakt. Zo legde hij een miniatuurduin aan, waarvoor hij enkele kubieke meters duinzand liet komen en plantte specifieke duinplanten.

De nieuwe kweekschoolwet van 1952 - De drie leerkringen

xx

De opleiding - leerkringen in plaats van studiejaren

De opleiding werd in de kweekschoolwet van 1952 verdeeld over drie zogenaamde leerkringen.
De eerste leerkring voor leerlingen met een mulo-diploma, om vakkennis te verdiepen. Het was een voorbereidend jaar voor:
De tweede en derde leerkring waarin vakdidactiek en praktische vorming centraal stond. Leerlingen met een H.B.S., M.M.S. of gymnasium konden instromen in de tweede leerkring.

De kweekschooldocent moest een eerstegraadsbevoegdheid hebben en was in plaats van vakleerkracht vakdidacticus.

De 'kloof tussen theorie en praktijk' bleef echter toch bestaan, aangezien onduidelijk was hoe de vakdocent de didactische kennis kon opdoen om door te kunnen geven.

Werkstukken en scripties

De kweekschoolwet eiste ook dat leerlingen bij het examen een aantal werkstukken konden overleggen.
Al gauw breidde het maken van scripties en werkstukken zich uit tot lagere jaren. Het vereiste aantal steeg al snel drastisch. Men sprak wel van een 'scriptie-rage'.

Grondige verbouwing van de HKS in 1953

xx

Het aantal leerlingen groeide sterk na 1952 tot ongeveer vijftig per jaar.

In 1953 werd de HKS verbouwd om meer ruimte te verkrijgen.

Identiteit van de leerlingen - Afkomst van de leerlingen

Er kwamen steeds meer leerlingen uit niet-kerkelijke milieu's.
En de kweekschool was betaalbaar en ook toegankelijk voor kinderen van minder-draagachtige ouders. Daardoor had de kweekschool een emancipatorisch effect op midden- en lagere klasse.

De directeur Van Hulst

Van Hulst was directeur van 1942 tot 1960.
Hij heeft een groot stempel gedrukt op de HKS.
In het siteonderdeel 'periode 1940-1945' is zijn rol in de oorlog beschreven.
Na de oorlog nam hij in samenwerking met de docent Van der Molen een iniatief tot onderwijsvenieuwing, zie meer....

xx

Sfeer op de opleiding onder Van Hulst

Onder zijn leiding was de sfeer op de kweekschool zodanig, dat 'op de HKS veel kon'. Zo konden leerlingen hun klaslokaal inrichten. Feesten, maar ook literaire avonden werden door de leerlingen zelf verzorgd.
Hiernaast is de Ex Libris van de HKS weergegeven.

Hij stelde echter ook striktere ordemaatregelen in, bij het verder groeien van de school in de jaren 50. Zo stelde hij een 'niet-roken' gebod in.
Hij was altijd aanwezig in de school Zo eiste hij dat alle leerlingen hem 's ochtends moesten begroeten.

Meer hierover, waaronder verhalen op video van een oud-leerling uit die tijd, zie meer....

Het afscheid van Van Hulst als directeur in oktober 1960

xx

Van Hulst werd hoogleraar pedagogiek aan de Vrije Universiteit. Hij volgde professor dr. J.Waterink op.
Voor meer informatie over de loopbaan van Van Hulst, zie wikipedia 'Johan van Hulst'.

Het afscheidsfeest werd op 20 oktober 1960 gehouden.
Een cabaret werd door leerlingen opgevoerd.

J. Minnema volgde Van Hulst op als directeur van de HKS.


Terugblik van Van Hulst over 1925 tot 1960, waarin hij leerling, docent en directeur van de HKS was

De HKS van 1945 tot 1960 - Overzicht © Disclaimer